Ramkoers is een eigenzinnig en sympathiek boek dat ik met veel plezier heb gelezen. Het laat je achter met een goed gevoel terwijl het je op een prettige manier aan het denken zet over wat is nu belangrijk in het leven en wat niet. Want daar gaat het boek volgens mij eigenlijk over. (Ook al wordt er op de flaptekst gesuggereerd dat het boek nergens over gaat. ‘Goede romans gaan nergens over, die zijn er gewoon en nemen de lezer een tijdje mee op de vleugels van hun muziek.’ En dat is ook weer waar: Ramkoers heeft me zeker enkele dagen meegenomen op de vleugels van zijn muziek.

Ik ken de schrijver ervan, Martin de Haan, vooral als docent en als auteur van Aan de rand van de wereld, een goed geschreven en interessante essaybundel over het doorgaans toch wel zeer zwaarmoedige en misantropische werk van Michel Houellebecq van wie hij de vaste vertaler is en ik was dan ook aangenaam verrast dat Martin de Haan zelf met Ramkoers juist een opvallend milde en positieve roman heeft geschreven. Nou ja, roman, Ramkoers leest als een soort roadmovie in romanvorm waar, naast hoofdpersonage Jasper (een 37-jarige fotograaf) ook nog een raadselachtige verteller aan het woord is, die niet de schrijver blijkt te zijn, maar een soort (alwetende) medelezer, die het verhaal met steeds grotere regelmatig onderbreekt met bescheiden opmerkingen over hoofdpersoon Jasper, maar ook over de andere personages, en ook steeds meer over literatuur, filosofie en de betrouwbaarheid van verhalen.

Het verhaal opent met een intrigerend gegeven: op de radio hoort hoofdpersoon Jasper (een 37-jarige fotograaf) dat er een enorme ruimterots op de aarde afstevent. Deskundigen weten niet 100 % zeker of die de aarde zal treffen, maar achten de kans dat dit over 4 weken gaat gebeuren, wel zeer waarschijnlijk. Het naderende doemscenario zet de wereld van Jasper niet onmiddellijk op zijn kop. Aanvankelijk probeert hij zijn gewone leven voort te zetten. Hij blijft fotograferen en ook de meeste andere mensen in zijn omgeving reageren opvallend gelaten en onzeker op het nieuws. Jaspers vriendin Hannah woont in de Spaanse Pyreneeën, waardoor hun relatie zich grotendeels op afstand afspeelt.wat te doen? Zij weet het ook niet en Uiteindelijk besluit Jasper toch maar met de auto naar Noord-Spanje te gaan, zodat hij en zijn geliefde bij elkaar kunnen zijn mocht de wereld werkelijk vergaan.

Jasper is niet de enige bij wie de impact van het nieuws langzaam maar zeker doordringt, ook anderen beginnen te beseffen wat er – zeer waarschijnlijk – staat te gebeuren: het einde van de wereld. Naarmate de berichten dreigender worden, neemt de maatschappelijke onrust toe: mensen gaan hamsteren, brandstof raakt op en er ontstaan files en gewelddadige opstootjes. Door het brandstoftekort moet Jasper zijn reis uiteindelijk per fiets voortzetten. Onderweg overnacht hij op campings en in kleine hotels en ontmoet hij verschillende mensen, die allemaal op hun eigen manier met de mogelijke ondergang omgaan.

Toch ligt de nadruk niet op het spectaculaire, maar op de alledaagse ontmoetingen in een leven, dat merkwaardig genoeg redelijk normaal doorgaat terwijl het einde zeer waarschijnlijk nabij is. Eigenlijk is de roman zoals ik de schrijver zelf in zijn colleges heb ervaren: innemend, mild, intelligent, open, bescheiden en zeer toegankelijk.